تاملی بر مفهوم جامعه شناسی انتقادی

تاملی بر مفهوم جامعه شناسی انتقادی

جامعه شناسی از همان لحظۀ پیدایش، به دو معنا، علمی انتقادی بوده است. نخست اینکه جامعه شناسی همواره تلاش داشته است که به جرح و تعدیل آن چیزی بپردازد که تحت عنوان شعور متعارف شناخته میxadشود. شعور متعارف دانشی کلی، مبهم و ناآزموده در مورد مسائل مختلف است که بسیاری از افراد عادی بر اساس آن در مورد موضوعات متفاوت قضاوت میxadکنند و جامعه شناسان همواره تلاش دارند که با سنجش و بررسی دقیق آن، صحت و سقم xadاش را مورد برسی قرار دهند. نمونۀ اعلاء شعور متعارف کلیشه xadهای جنسیتی، نژادی، قومیتی و . . . است. دوم اینکه، بنیانگذار جامعه شناسی، امیل دورکیم، برای اثبات وجود امر اجتماعی و اهمیت آن کار خود را با نقد تصور اقتصاد و روانشناسی آغاز کرد. علومی که با رویکردی تقلیل گرایانه و غیر تجربی، امر اجتماعی را به امر فردی و بازار فرو می کاهند.